یک طراحی کلاسیک انگلیسی

یک طراحی کلاسیک انگلیسی

تاریخچه مبلمان چستر

مبل چستر فیلد که در ایران با نام مبل کلاسیک شناخته شده است یکی از مورد توجه‌ترین طرحهای مبلمان‌ها در جهان است.

در سراسر دنیا احتمال آن وجود دارد که در هر جایی، از لابی هتل‌ها گرفته تا ادارات و حتی خانه‌ها،  با یکی از مبلمانهای چسترفیلد مواجه شوید!

با وجود چرم لوکس، دکمه‌ گذاری‌های عمیق، پشتی کم ارتفاع و دسته‌های بلند، این مبلمان کلاسیک توانسته از خانه‌های اشرافی امپراطوری قدیمی بریتانیا گذر کرده و به مبلمانی بسیار محبوب در خانه‌های مردم در سرتاسر دنیا تبدیل شود.

حال شاید شما هم برایتان جالب باشد که بدانید چگونه یک مبلمان توانسته در فرهنگ‌های گوناگون تا این حد محبوب شود؟

پاسخ این سوال را می‌توان با دنبال کردن تاریخچه چند صد ساله چسترفیلد از آغار کارش پیدا کرد، که در ادامه نگاهی دقیق تر به اینکه چگونه یک مبل بی آلایش و ساده توانسته تبدیل به یکی از محبوب ترین طرحهای مبلمان در جهان شود خواهیم انداخت، پس با ما همراه باشید:

چه کسی مبلمان چستر را ابداع کرد؟

واژه “چسترفیلد” اولین بار در قرن نوزدهم برای توصیف اثاثیه مبل مانند استفاده می‌شد، اما برای کشف چگونگی پیدایش آن باید به کمی عقب تر برگردیم…

با اینکه هیچ سند و مدرک رسمی از این داستان وجود ندارد، اما گفته می‌شود که این سبک اولین بار توسط لرد فیلیپ استنهوپ، چهارمین آرل چسترفیلد (1694-1773) سفارش داده شد، و نامش هم از آن گرفته شده است.

گفته می‌شود که آرل، مکانی را برای نشستن می‌خواست که لباس را چروک نکند، از همین رو یک صنعتگر محلی را استخدام می‌کند تا یک راه حل پیدا کند. و نتیجه آن تبدیل شد به اولین مبلمان چستر!

حال اگر این داستان واقعیت داشته باشد، اصالت رده بالای چسترفیلد هم با یک شخص، یعنی لرد فیلیپ استنهوپ، همخوانی پیدا می‌کند، چرا که لرد فیلیپ استنهوپ یک نویسنده، سیاستمدار و همچنین یکی از اشراف‌های ثروتمند بریتانیا بود. او همچنین بخاطر پیشرو بودن در عرصه‌ها و ایده‌های مختلف، از جمله مُدوفَشن مشهور بود.

اما ما تنها به گفته‌ها اکتفا نکرده و تلاش کردیم جهت تائید این داستان به دنبال مدرک تاریخی بگردیم، که در این بین میتوان به این نکته توجه کرد که فیلیپ استنهوپ، یک مدافع سرسخت رفتار و منش محترمانه و نجیب‌زاده بود، چیزی که بوضوح در نامه‌های وی به پسر نامشروعش با عنوان “هنر تبدیل شدن به یک مرد جهان دیده و نجیب‌زاده” (که در سال 1774 پس از مرگش منتشر شد) می‌توان دید.

در این نامه‌ها، آرل، بر این نکته تاکید دارد که یک مرد باید در تمام عرصه‌های زندگی یک جنتلمن محترم باشد، و با دانستن این نکته، تصور اینکه چنین شخصی سفارش ساخت مبلی را داده که لباس را چروک نکند، آنقدر هم دور از ذهن نیست. از نگاه تاریخی، بنظر معقولانه می‌رسد که چنین مردی، یکی از مورد توجه ترین اثاثیه‌های هر خانه‌ای را ابداع کرده باشد.

تصویر، خانه‌ای را نشان می‌دهد که لرد فیلیپ استنهوپ در سال 1752 ساخت و او تا زمان مرگش (سال 1773) در این خانه سکونت داشت. بدین ترتیب می‌توان این مکان را زادگاه بالقوه اولین چسترفیلد دانست. (متاسفانه این خانه در سال 1937 تخریب شد)

اما شاید برایتان این سوال پیش آمده باشد که حال چه چیزی باعث شد تا این مبل به یک اثاثیه محبوب در سراسر جهان تبدیل شود؟ که برای دانستن پاسخ آن، مهم است که داستان دومی را از آرل درباره چگونگی آغاز این گرایش بدانید!

گفته می‌شود که لرد استنهوپ در زمان مرگ خود، از خدمتکارش می‌خواهد که “یک صندلی به آقای دیرولز بدهد” و خدمتکار از این حرف اینگونه برداشت می‌کند که منظور او دادن چسترفیلد به پسرخوانده‌اش است (یعنی سولومون دیرولز، که برای آخرین به ملاقات پدرخوانده‌اش آمده بود). سولومون که یک دیپلمات بود و از این مبل بسیار خوشش می‌آمد، آن را به خانه‌اش می‌برد و برای فخر فروشی آن را به نمایش دیگران می‌گذارد. این مبل در امارت سولومون بسیار مورد تحسین مهمانان قرار گرفت، تا جایی که بسیاری از آنها سعی کردند نسخه خودشان را از آن بسازند. و بدین ترتیب مبلمان چستر راهش را به خانه‌های مردم طبقه بالای بریتانیا پیدا کرد.

یک طراحی کلاسیک انگلیسی

مبلمان چستر در دوره ویکتوریا

پیش از قرن نوزدهم، کاربردی بودن اثاثیه همیشه از میزان راحتی آن اهمیت بیشتری داشت (که این موضوع دوران امروزی تغییر پیدا کرده است)، از اوایل دهه 1690، تقریبا مبل‌ها در اشکال مختلف در همه جا پیدا می‌شدند، اما در دوره ویکتوریا بود که توجه‌ها به سمت راحتی مبلمان جلب شد، و پس از آن شاهد ورود مبلمان‌های مدرن تر با ویژگی‌های جدید بودیم.

می‌توان گفت که اولین نسخه مبلمان چستر، و حتی کپی‌هایی که از آن ساخته شد، تا آن زمان، بصورت کامل باعث بوجود آمدن اشکال مبلمان کلاسیک امروزی نبودند، و در دوره ویکتوریا بود که این سبک لوکس به اثاثیه و مبلمان اضافه شد.

مبلمان چستر اولیه با موی اسب پر می‌شدند و با تافتینگ سعی میکردند حالت مبل را حفظ کنند، و به دلیل نداشتن حالت ارتجاعی (فنر) این مبل‌ها سفت و محکم بودند و نشستن روی آنها راحت نبود. علاوه بر این، دکمه‌های این مبل‌های اولیه از چرم‌های زمخت ساخته می‌شد، و از آنجایی که فنری هم برایشان در نظر گرفته نشده بود، می‌توانستند به پشت یا پاهای کسی که برای مدت طولانی رویشان می‌نشست، فروبروند و باعث آزار شخص شوند. که بر اساس یکی از تئوری‌های موجود، استفاده از این دکمه‌های زمخت ایده خود آرل بوده، که می‌خواست مهمانان ناخواسته‌اش از نشستن روی مبل خسته شده و سریعتر خانه را ترک کنند.

دکمه‌های عمیق که یکی از ویژگی‌های اصلی مبلمان چستر امروزی محسوب می‌شود، تا دوره ویکتوریا اضافه نشده بودند. همچنین فنر‌های پیچیده مورد استفاده برای حالت ارتجاعی مبل‌ها هم تا سال 1828  (نه سال پیش از به قدرت رسیدن ملکه ویکتوریا) اصلا ثبت اختراع نشده بودند.

که با اختراع این دو ویژگی، سطح راحتی مبل‌ها بسیار بالا رفت و قدم بزرگی به سمت مبل‌های راحتی که امروزه ازشان استفاده می‌کنیم برداشته شد و از اواسط قرن نوزدهم نمونه‌های اولیه‌ای از مبلمان چستر راحت به تدریج وارد اثاثیه خانه‌ها شدند. (این دو ویژگی هنوز هم بسیار محبوب بوده و به عنوان بخش بسیار مهمی از ظاهر مبلمان چستر مورد استفاده قرار می‌گیرند)

با محبوب شدن مبلمان چستر، آنها راه خود را به خانه بسیاری از خانواده‌های ثروتمند پیدا کردند، تا جایی که مبل‌ها را با روکش‌هایی مخلملی یا چرمی لوکس رودوزی می‌کردند تا با دکوراسیون اشرافی اطرافشان همخوانی پیدا کنند.

یک طراحی کلاسیک انگلیسی

قسمت بارِ کلاب Savile در لندن با صندلی‌های کلاسیک چستر

سرانجام این مبل‌ها تبدیل به اثاثیه‌ای ثابت در بسیاری از کلاب‌های افراد طبقه بالای لندن مانند کلاب‌های White’s و Carlton Club شدند، تا محیطی راحت را برای در کنار هم نشستن و بحث‌های روزانه پرنفوذترین مردان شهر ایجاد کنند. این کلاب‌های منحصربفرد نقش مهمی را در زندگی روزانه طبقه ثروتمند بازی می‌کردند، و محلی برای ریلکس کردن، غذا خوردن و بحث‌های مختلفشان بودند.

مبلمان چستر در تمام این سالن‌ها و محیط‌ها نقش برجسته‌ای ایفا می‌کردند و به همین خاطر تبدیل به انتخابی طبیعی برای طراح‌های دکوراسیون داخلی شدند.

امروزه هنوز هم کلاب‌هایی وجود دارند که از اثاثیه آنتیک استفاده می‌کنند و همچنان مثل گذشته با قدرت به کار خود ادامه می‌دهند، میتوان گفت وجود مبلمان چستر اصیل، گواهیست بر محبوبیت پایدار و دوام آنها!

یک طراحی کلاسیک انگلیسی

مبل روانشناسها

یکی از نمادین ترین کاربرد‌های مبلمان چستر در قرن نوزدهم، استفاده سیگموند فروید، پدر علم روانشناسی از این مبل در دفترش بود. در طی این دوره، او توانست انقلابی در علم روانشناسی  و روان درمانی ایجاد کند که نقش بسزایی هم در آینده این رشته داشت.

او در حالی که سعی در توسعه تکنیک‌هایش داشت، متوجه شد که بهترین راه برای استخراج عمیق ترین احساسات و افکار بیمارانش، این است که کاری کند تا آنها بتوانند آزادانه بدون هیچ ترسی از سرزنش شدن، به صحبت کردن بپردازند.

فروید در نزدیکی مریض‌هایش اما خارج از دیدشان می‌نشست و از حرف‌هایشان یادداشت برداری می‌کرد. موفقیت چنین درمانی ملزوم به ریلکس بودن کامل مریض بود، چیزی که وجود یک مبل راحت، نقشی کلیدی در ایفایش بازی می‌کرد. حال دانستن همین موضوع که وی از یک مبلمان چستر استفاده میکرد به تنهایی کافیست تا سطح راحتی و حس لوکس بودن این سبک را ثابت کند.

فروید در دنیا سفر می‌کرد تا روانشناسی ویژه‌اش را به دیگران معرفی کند‌، و همیشه برای این کار یک مبل به همراه داشت. گفته می‌شود که او طی دوره کاریش از چندین مدل مختلف مبل استفاده کرده، اما تنها مدلی از آنها که امروزه باقی مانده است یک مبل سبک دیوان است که از آن را در اواخر عمرش استفاده می‌کرد (این مبل اکنون در موزه‌ای در لندن برای نمایش گذاشته شده است)

اما استفاده از یک مبلمان چرمی چستر خاطره انگیز ترین انتخاب او بود که پس از وی هم استفاده از آن توسط روانشناسان عصر ویکتوریا برای این حرفه رواج پیدا کرد و به لطف تلاش‌های بی‌نظیر فرود و همکاری‌اش با بسیاری از سلبریتی‌های هم دوره خودش، چرم چسترفیلد هم نام با روان درمانی شناخته می‌شود، و این مبلمان کلاسیک حتی امروزه نیز در این حرفه مورد استفاده قرار می‌گیرد.

اگرچه سیگموند فروید این مبل را به عنوان بخشی از کارش به بقیه معرفی کرد، اما آخرین فرویدی نبود که از آن در حرفه‌اش استفاده می‌کرد. نوه‌ی او، لوسین فروید (یک هنرمند معروف در قرن بیستم) هم به این سبک کلاسیک علاقه‎‌مند بود و میتوان چرم چسترفیلد را در پس زمینه بسیاری از کار‌های او مشاهده کرد، شاید از همه بیشتر اثر Bella and Esther (1988)، که در آن دو دختر او روی یک مبل لم داده‌اند، بیانگر این موضوع باشد. که استفاده وی از یک چسترفیلد در کارهایش باعث شد نام خانوادگی فروید هرچه بیشتر با چستر گره بخورد.

یک طراحی کلاسیک انگلیسی

مبل یک امپراتوری

در اواخر قرن شانزدهم و تا اوایل قرن هجدهم، بریتانیا قلمرو‌های بیشتری را در سراسر جهان بدست آورد، و امپراتوری بریتانیا تشکیل شد. در اواخر قرن نوزدهم و تا اوایل قرن بیستم، امپراتوری بریتانیا به اوج خود رسید، و حدود یک چهارم جمعیت جهان را تحت سلطه خود داشت که با گسترش مرزها، بریتانیایی‌ها آداب و رسوم خود را نیز به دیگر نقاط جهان عرضه کردند.

در آن دوران بریتانیایی‌ها هرجا که می‌رفتند، اثاثیه مورد علاقه خود را که شامل مبلمان چستر هم می‌شد با خود می‌بردند. و خیلی‌ زود این مبل‌ها در کشور‌هایی مانند کانادا، هند و استرالیا رواج پیدا کرد، و بدین ترتیب این مبل تبدیل به نمادی از یک سبک بین‌المللی شد.

یک مثال خوب از این مورد در کانادا است، جایی که این استایل آنقدر عمومیت پیدا کرده بود که از واژه “چسترفیلد” برای توصیف هر نوعی از مبل از هر سبکی به کار می‌رفت. این کلمه هنوز هم به کار می‌رود، اما انتظار می‌رود که نهایتا با کلمه محبوب تر آمریکایی “Couch” جایگزین شود.

یک طراحی کلاسیک انگلیسی

مبلمان چستر در لابی هتل Melbourne Windosr در استرالیا

در دهه 1920 امپراتوری بریتانیا به اوج خود رسید، و مبل‌های چسترفیلد نیز در سرتاسر قلمروی این امپراتوری جایگاه خود راه محکم کرد. در این دوره مبلمان چستر نه فقط در خانه ثروتمندان، بلکه در هتل‌ها و بانک‌ها و سپس در دکوراسیون خانه‌های طبقات پائینتر جامعه نیز جای خود را پیدا کردند، و تقریبا هیچ دکوری بدون یک یا دو مبلمان چستر کامل نمی‌شد.

بعد از جنگ جهانی دوم، امپراتوری بریتانیا رو به زوال گذاشت، و بسیاری از کشور‌ها استقلال پیدا کردند. با این حال، مبلمان چستر آنچنان تبدیل به اثاثیه‌ای محبوب شده بود، که جایگاه خود را حفظ کرد. و این مبل پای ثابت طراحی‌های کلاس بالا و لوکس شد، و در هر جایی مانند رستوران‌ها، بار‌ها، دفاتر اداری و… که مقداری لوکس بودن لازم بود، ظاهر می‌شد.

یک طراحی کلاسیک انگلیسی

مبلمان چستر امروزی

مبلمان چستر که زمانی اثاثیه‌ای پرزرق و برق بود و تنها ثروتمندان می‌توانستند از آن بهره ببرند، حال تبدیل به مبلی شده که طرح و کلاس آن به کمال رسیده و در عین حال هیچ زمان قدیمی نمیشود و در هر زمانی قابل استفاده است.

البته مبلمان چستر هم، همراه با تغییر مُد و سلیقه‌ها، دچار تغییراتی کلی در طرح شد، اما همچنان ظاهر کلاسیکش پابرجاست، و تقریبا با هر نوع سبک و سلیقه‌ای، چه قدیمی و چه جدید، کاملا سازگاری دارد و به عبارت ساده تر میتوان گفت مبلمان چستر، هرگز از مُد نمی‌افتد.

 

یک طراحی کلاسیک انگلیسی
  • 1400/3/1